4 . توحيد در ربوبيّت توحيد در آفرينندگى ، مورد اتفاق ميان بيشتر مشركان بود و اختلاف آنان با موحدّان در توحيد ربوبى بود . مشركان زمان حضرت ابراهيم عليه السلام به يگانگى خالق هستى عقيده داشتند ، جز اينكه به خطا معتقد بودند ستاره‌ها ارباب و سر رشته داران اين عالمند . آنگونه كه از قرآن كريم بر مىآيد ، مناظرهء حضرت ابراهيم عليه السلام با آنان نيز بر همين موضوع ، يعنى ربوبيت اجرام آسمانى ( ماه و خورشيد و ستارگان ) متمركز بود . « 1 » در زمان حضرت يوسف عليه السلام نيز كه پس از دوران ابراهيم خليل عليه السلام مىزيست چنين بود ، شرك آنان در مسألهء ربوبيت بود . آنان مىپنداشتند خداوند پس از آفريدن هستى ، كار تدبير وادارهء جهان را به ديگران واگذاشته است . از اين رو حضرت يوسف عليه السلام در هدايت آن بر موضوع توحيد در ربوبيت تأكيد داشت كه گفت : « أَ أَرْبابٌ مُتَفَرِّقُونَ خَيْرٌ أَمِ اللَّهُ الْواحِدُ الْقَهَّارُ » . « 2 » « آيا پروردگارهاى پراكنده بهتر است ، يا خداى يكتاى غالب و قدرتمند ؟ » دليل توحيد ربوبى اين است كه تدبير عالم هستى در مورد انسان و جهان ، جدا از

--> ( 1 ) . ر . ك : سورهء انعام ، آيات 76 - 78 ( 2 ) . يوسف : 39